×
Bajaj Top
Khukuri
FONEPAY

नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली बालुवाटारबाट बालकोट फर्किएको ६ महिना बित्यो तर, देशको राजनीतिमा अझै उनी नै निर्णायक पात्रको रूपमा अघि आएका छन् ।

Sanima Bank
morang Auto yamaha

दुईपटक संसद् विघटन गरेका ओलीलाई सत्ताबाट हटाउँदा गठबन्धनका दलहरूले अहिलेको जस्तो राजनीतिक अप्ठ्यारो झेल्नुपर्ने सायदै कल्पना गरेका थिए ।


Advertisment
NMB BANK
RMC TANSEN
shivam island

अर्कातिर, ओलीमा पनि आफूलाई सत्ताबाट बहिर्गमन गराउने राजनीतिक दलहरूप्रतिको आक्रोश चरमचुलीमा थियो । 

त्यसैले ओली राजनीतिको टाङ अड्काउने उपायको खोजीमा थिए । एमालेको विभाजन र सांसदलाई गरिएको कारवाही प्रकरणले एमालेलाई त्यो ठाउँ दियो । अर्कातर्फ, राजनीतिक दलहरूले गठबन्धन गरेर एमालेलाई एक्ल्याउँदै सबैतिर सडकमा पुर्‍याइदिएको रिस अहिले पनि एमाले नेताहरूलाई छ ।

Vianet communication
IME BANK INNEWS
LAxmi BAnk

संघीय सरकारदेखि प्रदेश सरकारसम्म गठबन्धनले एमालेलाई क्रमशः प्रतिपक्षी बेञ्चमा पुर्‍याइदियो । आगामी माघ १२ मा हुन लागेको राष्ट्रिय सभाको निर्वाचनबाट पनि एमालेले राष्ट्रिय सभामा कम्तिमा ५ सिट गुमाउने पक्का छ । प्रदेश १ का ३ सिटमा समेत जीत निकाल्न नसकेमा त्यो संख्या आठ पुग्ने छ ।

संवैधानिक निकायबाहेक सबै राजनीतिक नियुक्ति अहिलेको सरकारले उल्ट्याइदिएको छ । ओली नेतृत्वको सरकारले गरेका सबैजसो महत्त्वपूर्ण निर्णय पनि शेरबहादुर देउवा क्याबिनेटले उल्ट्याइसकेको छ । संसद्मा सबैभन्दा ठूलो दलको हैसियत रहेको एमाले राजनीतिक व्यवहारमा भने निरिहजस्तै हुन पुगेको थियो ।

राष्ट्रिय राजनीतिमा एक्लिएको चिन्ता एमालेगणमा रहेको तथ्य पार्टी अध्यक्ष ओलीले कांग्रेस नेता रामचन्द्र पौडेलसँगको संवादमा ओकलेका थिए । गत बुधबार प्रधानमन्त्रीको दूतको रूपमा एमाले अध्यक्ष ओलीलाई भेट्न बालकोट पुगेका पौडेलसँग ओलीले गठबन्धन बनाएर एमालेलाई एक्ल्याइएकोप्रति रोष प्रकट गरेका थिए ।

संसद्को अवरोध हटाउन र अमेरिकी सहयोग परियोजना मिलेनियम च्यालेन्ज कम्प्याक्ट (एमसीसी) अनुमोदनका लागि सहयोग गरिदिन भन्दै पौडेल बालकोट पुगेका थिए । पौडेलसँगको भेटमा प्रधानमन्त्री एवं कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले आफूसँग संवाद नै गर्न नचाहेको ओलीले बताएका थिए ।

पौडेलसँगको मात्रै संवादमा राजनीतिक समस्याको निकासका लागि तयार नभएको घुमाउरो जवाफ दिएर ओलीले पौडेललाई बिदा गरे । पौडेलले त्यसको रिपोर्टिङ प्रधानमन्त्री देउवालाई गरेपछि उनी ओलीलाई भेट्न राजी भएका थिए । 

हुन त यसअघि माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले पनि आफूहरूले बोलाएको बैठकमा ओली नआए उनलाई भेट्न बालकोट नै जाने बताएका थिए । 

प्रधानमन्त्री देउवाले दुईपटक सर्वदलीय बैठक राखेर ओलीलाई सहभागिताका लागि आमन्त्रण गरेका थिए । एमालेले भने सर्वदलीय बैठकमा बस्न अस्वीकार गरेको थियो । 

पौडेलको रिपोर्टिङपछि भने देउवा ओलीलाई भेट्न शनिवार बिहान बालकोट पुगे । ओली निवासमा ‘वान टु वान’ छलफल गरेका दुई नेताबीच के–के कुरा भयो भन्ने दुवै पक्षले खुलाएका छैनन् । तर, दुवै नेता निकट स्रोतका अनुसार, संसद् सुचारू गराउने र एमसीसी अघि बढाउने विषयमा प्रारम्भिक कुराकानी भएको छ । आगामी दिनमा सरकार र प्रतिपक्षको संवादलाई निरन्तरता दिन पनि उनीहरू राजी भएका छन् ।

जे होस्, सत्ता पक्ष र प्रतिपक्षका शीर्ष नेताबीचको संवादहीनता टुटेको छ । ओलीलाई विस्थापन गरेर सिंहदरबारको बागडोर लिएका देउवा र ओलीबीच यस अवधिमा संवाद नै नभएको भने होइन । गत मंसिरमा भएको एमाले महाधिवेशनमा सहभागी हुन देउवा चितवन पुगेका थिए भने कांग्रेसको महाधिवेशनमा ओली अतिथि बनेका थिए । 

त्यसबेला उनीहरूबीचमा गम्भीर राजनीतिक विमर्श भने हुन पाएको थिएन । प्रधानमन्त्री देउवाको दूतको रूपमा सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री ज्ञानेन्द्र बहादुर कार्कीले ओलीलाई दुईपटक भेटेका थिए । ती दुवै भेटमा सरकार, राजनीतिक दल र सभामुख अग्नि सापकोटाको भूमिकालाई लिएर ओलीले कार्कीसँग चर्को असन्तुष्टि व्यक्त गरेका थिए । यद्यपि, त्यसबेला देउवाले कार्कीलाई प्रतिपक्षसँगको सम्बन्ध सुधारका लागि बालकोट पठाएका थिए ।

देउवाको बाध्यता

गठबन्धनको बलमा शेरबहादुर देउवा प्रधानमन्त्रीको भूमिकामा छन् । तर, उनलाई राज्य चलाउन फलामको च्युरा चपाउनुसरह भइरहेको छ ।

प्रमुख प्रतिपक्षको असहयोगका कारण संसद् चल्न सकेको छैन । एमालेले माधव नेपालसहित १४ जना सांसदलाई गरेको कारवाही सभामुख अग्नि सापकोटाका कारण कार्यान्वयन नभएको र सापकोटाको भूमिका पनि सन्तुलित नरहेको भन्दै एमालेले संसद् अवरोध गरिरहेको छ । कि त सांसदलाई कारवाही गर्नुपर्ने नभए सभामुखले राजीनामा दिनुपर्ने विषयलाई एमालेले बटमलाइन बनाएको छ । 

गठबन्धनका लागि दुवै विषय असम्भव प्रायः छ ।

प्रधानमन्त्री भएको नाताले एमालेको चासो सम्बोधन गरिदिनु पनि प्रधानमन्त्री देउवाको बाध्यता हो । आफूलाई भेट्नै नचाहेको गुनासो ओलीले गरेपछि देउवा शनिबार ओली निवास पुगेका थिए । त्यसबेला ओलीले एमालेको अडान स्पष्ट रूपमा राखेको एमाले नेताहरूले बताएका छन् ।

प्रमुख प्रतिपक्षले सहयोग नगरेसम्म संसद्मा पेश भएका विधेयक अगाडि बढ्ने अवस्था छैन । त्यतिमात्रै होइन, गठबन्धनले सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि भनेको पुनःस्थापित संसद् गतिरोध विना पूर्णकार्यकाल चलाउनु प्रतिष्ठाको विषय बनेको छ । तर, प्रतिपक्षको सहयोगविना त्यो सम्भव छैन । 

कांग्रेस नेताहरू ओलीले पुरानै कुरा दोहोर्‍याएको बताउँछन् । प्रधानमन्त्री र आफूसँगको भेटमा पनि एमाले अध्यक्ष ओलीले पुरानै कुरा दोहोर्‍याएको कांग्रेसका नेता रामचन्द्र पौडेलले बताए ।

‘हरेक भेटमा उहाँ(ओली)ले आफ्नौ गुनासो दोहोर्‍याउने गरेका छन् । प्रधानमन्त्रीसँगको भेटमा पनि उहाँ संसद् खुलाउन तयार भइसक्नुभएको छैन । माधव नेपालहरूलाई संसदबाट हटाउनुपर्छ भन्नेमै हुनुहुन्छ । संवादहीनता टुट्यो, अहिलेका लागि त्यो नै सफलता हो’, पौडेलले भने । 

प्रधानमन्त्री देउवाले एकलरूपमा निर्धक्क काम गर्न पाएका पनि छैनन् । उनको भूमिका गठबन्धनमा बाँधिएको छ । जुनसुकै निर्णयमा पनि गठबन्धनमा रहेका दलहरूको सहमति चाहिन्छ । 

पछिल्लो समय प्रधानमन्त्री देउवा एमसीसी कुनै पनि हालतमा संसदबाट अनुमोदन गराउने प्रयासमा लागेका छन् । गठबन्धनमै रहेका दलहरू माओवादी केन्द्र, नेकपा एकीकृत समाजवादी र राष्ट्रिय जनमोर्चा एमसीसीको विरोधमा छ ।

कांग्रेसभित्रकै एउटा समूह सकेसम्म चाँडो संघीय संसद्को निर्वाचनमा जानुपर्ने पक्षमा छ । 

२०७४ को निर्वाचनमा पराजय बेहोरेका नेताहरू अहिले निर्वाचनमा जाँदा कांग्रेसको पल्ला भारी हुने विश्लेषणमा छन् । देउवा स्वयं पनि निर्वाचनमा जान तयार छन् । तर, उनको रूचिले मात्रै निर्वाचन सम्भव छैन । 

गठबन्धनमै रहेका माओवादी केन्द्र र नेकपा एकीकृत समाजवादी अहिल्यै निर्वाचनका लागि तयार देखिएका छैनन् । अर्कोतर्फ, संसद्लाई पूर्ण कार्यकाल चलाउनुपर्छ भनेर सर्वोच्च अदालतले प्रतिनिधि सभा पुनःस्थापना गरिदिएकाले पनि तत्काल चुनाव गर्न सम्भव देखिएको छैन । 

अहिले नै संसद् विघटन गरेर निर्वाचनमा जान नैतिकरूपमा पनि देउवालाई अप्ठ्यारो छ । आइलागेको प्रधानमन्त्री पद देउवाको लागि साह्रै चुनौतीपूर्ण बनेको छ ।

यस्तो परिस्थितिमा देउवा प्रमुख प्रतिपक्ष दललाई फकाउने प्रयासमा लागेका छन् । जुन देउवाका लागि बाध्यता हो । 

बालकोटको बल

गठबन्धनमा रहेका दलका नेताहरूले सार्वजनिक सम्बोधनमा नेकपा एमाले र त्यसका अध्यक्ष केपी ओलीलाई ठेगान लगाइएको बताउने गरेका छन् । 

संघीय सरकारदेखि प्रदेश सरकारसम्म एमालेलाई विस्थापन गरिएको उनीहरूको दाबी छ । माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र नेकपा एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधव नेपालले एमाले र ओलीलाई ठेगान लगाइएको बताउने गरेका छन् । 

तर, एमाले र अध्यक्ष ओलीले भने गठबन्धन र सरकारलाई पाइलैपिच्छे अवरोध गरिरहेका छन् । ६ महिनायता प्रधानमन्त्रीलगायत कांग्रेसका नेताहरू नै चारपटक त ओलीलाई भेट्न बालकोट पुगेका छन् ।

प्रमुख प्रतिपक्षले सहयोग नगरेसम्म संसद्मा पेश भएका विधेयक अगाडि बढ्ने अवस्था छैन । त्यतिमात्रै होइन, गठबन्धनले सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि भनेको पुनःस्थापित संसद् गतिरोध विना पूर्णकार्यकाल चलाउनु प्रतिष्ठाको विषय बनेको छ । तर, प्रतिपक्षको सहयोगविना त्यो सम्भव छैन । 

अर्कातर्फ, एमाले जसरी पनि सत्तारूढ गठबन्धन भत्काउने प्रयासमा छ । यसअघि एमाले अध्यक्ष ओलीले सार्वजनिक रूपमै गठबन्धन छाडेर आउँदा कांग्रेसलाई एकलौटी सरकार चलाउन दिने बताइसकेका छन् । त्यसबाहेक, एमसीसीलाई एमालेले गठबन्धन भत्काउन सकिने हतियारको रूपमा प्रयोग गर्न खोजेको देखिन्छ ।

एमालेका एक नेता भन्छन्, ‘पार्टीको अडान अध्यक्षले स्पष्ट रूपमा राख्नुभएको छ । हामीले अहिले संसद् चल्न दिने पक्षमा छैनौ । हामीले संसदीय मर्यादाको सामान्य विषय उठाएको हो, त्यसको सम्बोधन हुनुपर्छ । प्रधानमन्त्रीले पार्टी अध्यक्षसँग संवाद थाल्नुभयो, त्यो राम्रो कुरा हो ।’

आफैँले पटक–पटक विघटन गरेको संसदलाई सार्थकरूपमा चल्न नदिन ओलीको प्रस्ट संकेत छ । त्यसमा एमाले अहिलेसम्म आंशिक रूपमा सफल पनि छ ।

JYOTI
Kumari
TATA Below
NLIC
Mega Bottom
माघ ९, २०७८

विश्वमा शीतयुद्ध चलिरहेको भाष्य निर्माण गरिएको बेलामा अमेरिकी साम्राज्यको विरोध गर्ने तीन शक्तिहरू रुस, चीन र इरानले गत शुक्रवार र शनिवार उत्तरी हिन्द महासागरमा संयुक्त सैन्य अभ्यास गरेका छन् । उक्त अभ्यासको नाम चि...

माघ १०, २०७८

स्थानीय तहको निर्वाचन वैशाख १४ र २२ गते गर्ने भनी निर्वाचन आयोगले प्रस्ताव गरे पनि सत्ता गठबन्धनले चुनाव पर धकेल्ने तयारी गरेको छ । गत पुस ३० गते आयोगले सर्वदलीय बैठकमार्फत उक्त प्रस्ताव गरेको दुई साता बित्न ल...

माघ ७, २०७८

मधेशमा किसानका विभिन्न माग अघि सारेर आन्दोलन गरिरहेको जनमत पार्टीको प्रमुख निशानामा जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) देखिएको छ  । स्थानीय तहदेखि प्रदेश हुँदै संघीय सरकारमा समेत सहभागी  जसपामाथि नि...

माघ ७, २०७८

भारतको उत्तर प्रदेशमा आगामी फेब्रुअरी १० देखि मार्च ७ सम्म विधानसभा निर्वाचन हुन लागेको छ । सात चरणमा मतदान भएपछि मतगणना मार्च १० मा गरिनेछ ।  प्रदेशका कुल ४०३ सीटमा प्रतिस्पर्धा हुन लागेको छ ।  ...

माघ १०, २०७८

युक्रेनको विषयमा रुस र पश्चिमबीचको तनाव चरममा पुगेको छ । युक्रेनमाथि रुसले कुनै पनि बेलामा आक्रमण गर्न सक्ने भन्दै अमेरिका, बेलायत र केही अन्य पश्चिमी मुलुकहरूले सेना तथा हातहतियार युक्रेन र छिमेकी मुलुकहरूम...

माघ ९, २०७८

निर्वाचन आयोगले प्रस्ताव गरेको जेठ ५ गतेको मितिभित्रै स्थानीय तह निर्वाचन हुन नसके देशमा संवैधानिक संकट उत्पन्न उत्पन्न हुने चिन्ता संवैधानिक कानूनका विज्ञहरूले व्यक्त गरेका छन् । त्यस्तो भएमा देश संवैधानिक सं...

यसरी नै चलाउने हो कांग्रेसका भ्रातृ संस्था ?

यसरी नै चलाउने हो कांग्रेसका भ्रातृ संस्था ?

माघ ५, २०७८

विश्वविख्यात अर्थशास्त्री एवं कूटनीतिज्ञ चाणक्यले लक्ष्य प्राप्तिका केही प्रमुख सूत्र बताएका छन्। अरू सबैलाई तपसिलमा राख्न सकिन्छ, तर एउटा सूत्रलाई कहिल्यै पनि विस्मृत हुन दिनु हुँदैन । उनी भन्छन्, 'मानिसको सबैभ...

अविकास, गरीबी र कुशासनको दुष्चक्र

अविकास, गरीबी र कुशासनको दुष्चक्र

माघ ३, २०७८

‘एसियन ड्रामा’ का लेखक गुनाल मिर्डालले न्यून आम्दानी, न्यून उत्पादकत्व, कमजोर स्वास्थ्य अवस्था र सुविधाहीन आवासले मानिसलाई गरीबीको दुष्चक्रमा पुर्‍याउने यथार्थ व्याख्या गरेका थिए । यसलाई उल्टो रूप...

कार्बनडाइअक्साइडदेखि किम जोङ उनसम्म

कार्बनडाइअक्साइडदेखि किम जोङ उनसम्म

माघ ३, २०७८

उत्तर कोरियाली ‘सर्वोच्च नेता’ किम जोङ उनको तौल घटेपछि त्यहाँका जनताहरू चिन्ता प्रकट गर्दै सामूहिक रूपमा रोएका थिए ।  हुन त उत्तर कोरियामा हाँस्ने र ताली बजाउने काम पनि सामूहिक रूपमै हुन...