×

X
Dabur
Nic Asia
Marvel

लम्बिँदो युद्ध

सेभेरोडोनेत्स्क पनि रुसको हातमा, डोनबास कब्जा गर्ने लक्ष्यबाट अब कति टाढा छन् पुटिन ?

काठमाडाैं | असार १२, २०७९

Photo : Oleksandr Ratushniak/Reuters
TVS INSIDE

शनिवार (जुन २५) मा रुसी सैनिक तथा डोनबास क्षेत्रका दुई जनगणतन्त्रका मिलिसियाले सेभेरोडोनेत्स्क शहर नियन्त्रणमा लिएका छन् । 

IME BANK INNEWS
morang Auto yamaha

उक्त क्षेत्रबाट पछि हट्नका लागि युक्रेन सरकारले आफ्ना सैनिकहरूलाई शुक्रवार नै आदेश दिइसकेको छ । सैनिकहरूले प्रतिरक्षा गर्न असम्भव रहेकाले पछि हट्न भनिएको हो । आजोट कारखाना रहेको औद्योगिक क्षेत्र समेत रुसको नियन्त्रणमा पुगेको छ । 


Advertisment
NMB BANK
RMC TANSEN
Saurya island

यससँगै त्यस क्षेत्रमा बग्ने सेभेर्स्की डोनेट्स नदीको बायाँ किनाराका साथै बोरोव्सकोये, भोरोनोभो र सिरोटिनो शहर पनि रुसी सैनिकहरूको पूर्ण आधिपत्यमा छन् । 

त्यसो त युक्रेनले उक्त क्षेत्रबाट आफ्ना सैनिकहरूलाई पछि हट्न लगाएर आफूअनुकूल रहेको तथा प्रशस्त हातहतियार भएको पोजिसनमा राखेको दाबी गरेको छ । सेभेरोडोनेत्स्कका मेयर अलेक्जेन्डर स्ट्य्रुकले युक्रेनी सेनालाई रुसी फौजहरूले घेराबन्दी गर्न नसकेको भनी आफ्नो हारको सकारात्मक व्याख्याको कोशिश गरे । 

Vianet communication
Maruti inside

मरिउपोलको आजोभस्टालमा झैं सेभेरोडोनेत्स्कको आजोट कारखानामा युक्रेनी सैनिकहरूले सर्वसाधारणलाई बन्दी बनाएर रुससँग लामो लडाइँ गर्ने योजना बनाएका थिए । तर चेचेन्याका प्रमुख रमजान कादीरोभका अनुसार, ८०० सर्वसाधारण आजोट कारखाना छोडेर गएका छन् र त्यो रुसको पूर्ण नियन्त्रणमा आइसकेको छ । 

युक्रेनबाट पृथक् भएको घोषणा उहिल्यै गरिसकेको लुगान्स्क जनगणतन्त्रका लगभग सबै क्षेत्रबाट अब युक्रेनले पूर्ण रूपमा नियन्त्रण गुमाइसकेको छ । सेभेरोडोनेत्स्कमा विजय प्राप्त गरेपछि रुसी फौजहरू लिसिचान्स्क शहरबाहिर पुगेर युक्रेनीहरूसँग लडाइँ गरिरहेका छन् । डाँडामाथिको लिसिचान्स्क शहर पनि रुसको नियन्त्रणमा गएमा सम्पूर्ण लुगान्स्क क्षेत्र रुसको नियन्त्रणमा पुग्नेछ । 

डोनेत्स्क क्षेत्रसँग सीमा जोडिएको लिसिचान्स्क कब्जामा लिएपछि रुसी फौजहरूको नजर डोनेत्स्कको स्लोभयान्स्क र क्रामातोर्स्क शहरमा पर्नेछ । तिनमाथि नियन्त्रण कायम गर्न सकेमा रुसले डोनबास क्षेत्रलाई युक्रेनी शासनबाट मुक्त गर्ने लक्ष्य हासिल गर्नेछ ।

सेभेरोडोनेत्स्कबाट युक्रेनीहरू हप्तौंअघि पछि हटिसक्नुपर्ने थियो । यसभन्दा लिसिचान्स्कको प्रतिरक्षा गर्न बढी सहज हुन्थ्यो । तर युक्रेनीहरूले प्रत्याक्रमण गरिरहे । 

मरिउपोलको आजोभस्टालमा झैं सेभेरोडोनेत्स्कको आजोट कारखानामा युक्रेनी सैनिकहरूले सर्वसाधारणलाई बन्दी बनाएर रुससँग लामो लडाइँ गर्ने योजना बनाएका थिए । तर चेचेन्याका प्रमुख रमजान कादीरोभका अनुसार, ८०० सर्वसाधारण आजोट कारखाना छोडेर गएका छन् र त्यो रुसको पूर्ण नियन्त्रणमा आइसकेको छ । 

पश्चिमको हतियार नआउन्जेलसम्म रुसी सुरक्षाफौजहरूलाई अल्झाएर राख्न उनीहरूले त्यसो गरेको दी इकोनोमिस्ट पत्रिकामा प्रकाशित एक सामग्रीमा उल्लेख छ । अमेरिकाले युक्रेनलाई दिन खोजेको हिमार्स रकेट लोन्च प्रणालीको प्रतीक्षामा युक्रेनी फौजहरूले सेभेरोडोनेत्स्कलाई प्रतिरक्षा गरिरहेका हुन् । अहिले हिमार्स हतियार प्रणाली युक्रेनी भूमिमा पुगिसकेको छ तर त्यसले युद्धको दिशा बदल्ने कुरा शंकाको घेरामा छ । 

अनि रुसी सैनिकहरूलाई अन्य क्षेत्रहरूमा तैनाथ हुनबाट रोक्नका लागि सेभेरोडोनेत्स्कमा अल्झाएर राखिएको हो । त्यसबाहेक रुसी सैनिकहरूलाई व्यापक हताहती गराएर संख्या घटाइदिने लक्ष्य पनि युक्रेनीहरूले लिएको देखिन्छ । 

शहरी युद्धकलामा युक्रेनीहरूको दक्षता देखिएकाले पनि उनीहरू सेभेरोडोनेत्स्क शहरमा लडिरहेका थिए । खुला ठाउँमा एकअर्काविरुद्ध आर्टिलरी प्रहार गरी लड्ने हो भने रुसले युक्रेनलाई सजिलै हराइदिन्छ ।

तर जस्तो उद्देश्य लिएर लडेको भए पनि युक्रेनी फौजहरू सेभेरोडोनेत्स्कबाट पछि हट्न बाध्य भएका छन् । युक्रेनका लागि यो ठूलो क्षति हो तर ऊ र अमेरिकाले यसलाई महत्त्वहीन घटनाका रूपमा प्रस्तुत गर्न खोजिरहेको छ । अमेरिकाको रक्षा मन्त्रालयले सेभेरोडोनेत्स्क जित्नु रुसका लागि सानो लाभ मात्र भएको प्रतिक्रिया दिएको छ । 

त्यसो त लिसिचान्स्क पनि लामो समय युक्रेनको नियन्त्रणमा रहने देखिएको छैन । रुसले डोनेत्स्कमा रहेको बाखमुट शहरबाट लिसिचान्स्क आउने मूल सडकलाई अवरुद्ध गर्न खोजिरहेको छ । 

बाखमुट शहर कब्जा गर्नका लागि रुसीहरू लगातार अघि बढिरहेका छन् । त्यसमा कब्जा गर्न उनीहरू सफल भएमा लिसिचान्स्क तथा त्यस नजिकका अन्य क्षेत्रमा रहेका युक्रेनी सैनिकहरूले हातहतियार तथा खानपिनको सामग्री किएभबाट ल्याउन पाउने छैनन् । त्यस्तो अवस्थामा रुसी सेनासमक्ष आत्मसमर्पण गर्नुबाहेक उनीहरूसँग अर्को विकल्प रहने छैन । 

अहिले पनि चोरबाटो र कच्ची बाटो भएर लिसिचान्स्कमा सामग्रीहरू ल्याउन सकिने सैन्य विश्लेषकहरू बताउँछन् । तर लुगान्स्कभन्दा पश्चिममा रहेको पूरै क्षेत्रमा रुसले लगातार गोलीको वर्षा गरिरहेको छ । त्यसैले युक्रेनी सैनिकहरूको जत्थालाई सुरक्षित रूपमा लिसिचान्स्क पुग्न निकै गाह्रो छ । 

तैपनि युक्रेनले नयाँ सैन्य इकाइहरू लिसिचान्स्क पठाइरहेको छ । रुसीहरू त्यसबाट खुशी नै छन् किनकि उनीहरूको लक्ष्य युक्रेनको असैन्यीकरण हो । आफूले लडाइँ गरिरहेको ठाउँमा नै युक्रेनी सैनिकहरू मर्न आइपुग्दा रुसलाई आफ्नो लक्ष्य हासिल गर्न सहजता प्राप्त भएको छ । डोनबास गुमाएर पनि युक्रेनले युद्ध जारी राखेमा रुसले ओडेसा समेत हात पारेर युक्रेनलाई कमजोर भूपरिवेष्ठित राज्य बनाइदिनेछ ।

डोनबास क्षेत्रलाई युक्रेनी शासनबाट मुक्ति तथा युक्रेनको असैन्यीकरणको लक्ष्य रुसले हासिल गर्न लागेपछि पश्चिममा निराशाको बादल छाएको छ । युद्धपरस्त पश्चिमी सञ्चारमाध्यमहरू पनि अमेरिकी हतियार सहयोगका बावजूद युक्रेनले अब यो लडाइँ जित्न सक्दैन भन्न थालेका छन् । नेटोका महासचिव जेन्स स्टोल्टनबर्ग र बेलायतका प्रधानमन्त्री बोरिस जोनसनले यो युद्ध लामो समसयसम्म जाने भने पनि पश्चिमी जनतामा युद्धप्रतिको उत्साह देखिन छोडेको छ । 

हुँदाहुँदा अमेरिकी गुप्तचर निकाय सीआईएका पूर्व कर्मचारी ग्राहम फुलरले समेत रुसको विजय अवश्यम्भावी रहेको स्वीकार गर्दै एक साताअघि आफ्नो वेबसाइटमा एउटा लेख लेखेका छन् । 

फुलरका अनुसार, अमेरिका र नेटोले मस्कोको विरोधका बावजूद जानीजानी रुसको सीमानजिक नेटो विस्तार गरेकाले युद्धको स्थिति आएको हो । युक्रेनले तटस्थ रहन मानेको भए युद्ध नै हुने थिएन । वाशिङटनले रुसको हार हुनैपर्छ भनी युद्धलाई भड्काउन खोज्नु भूल थियो । 

फुलर थप्छन्, वाशिङटनले जे भने पनि रुसले यो युद्ध जितिरहेको छ अनि युक्रेनले युद्ध हारिसकेको छ । यस युद्धका कारण रुसलाई पुगेको दीर्घकालीन क्षति बहसको विषय हो । 

अमेरिकाले रुसमाथि लगाएको प्रतिबन्धले रुसलाई भन्दा युरोपलाई बढी क्षति गरिरहेको छ । विश्व अर्थतन्त्र सुस्त बनेको छ र कैयौं विकासशील मुलुकहरूमा गम्भीर खाद्यान्न अभाव तथा भोकमरीको जोखिम बढेको छ ।

त्यस्तै स्वतन्त्र भूराजनीतिक तथा सैन्य विश्लेषक ड्रागो बोस्निकले रुसलाई धराशायी बनाउने पश्चिमको आत्मविश्वास चुरचुर भएको तर्क गरेका छन् । युक्रेनले लगातार हार बेहोरिरहेकाले मानिसहरू अब युक्रेन युद्धमा चासो देखाउन छोडेको उनी लेख्छन् । पश्चिमी प्रतिबन्धका कारण रुसलाई भन्दा पश्चिमलाई बढी नकारात्मक असर परेपछि मानिसहरूको उत्साह झन् मरेको हो । 

रुसलाई दण्डित गर्नुपर्छ भनी चर्को स्वर उराल्ने अमेरिकीहरू पनि अब आजित हुन थालेका छन् । गत अप्रिल महिनामा एसोसिएटेड प्रेसले गरेको सर्वेक्षणमा बहुमत अमेरिकी मतदाताले अमेरिकालाई आर्थिक पीडा पुग्ने भए पनि रुसविरुद्ध कठोर प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने मत राखेका थिए । 

रुसको विजयले अमेरिकाको एकध्रुवीय प्रभुत्वलाई विधिवत अन्त्येष्टि गरिदिएको छ । रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले गत साता यसको घोषणा नै गरिसकेका छन् । रुसलाई युद्धमा हराएर आफ्नो प्रभुत्वप्रति नतमस्तक बनाउने अमेरिकी सपना चकनाचुर भएको छ । 

तर मे महिनामा आइपुग्दा ५१ प्रतिशत अमेरिकीहरूले रुसलाई हराउनु भन्दा पनि अमेरिकी अर्थतन्त्रलाई जोगाउनु बाइडन प्रशासनको प्राथमिकता हुनुपर्ने बताए । तेलको मूल्य आकासिएर अत्त्याएपछि अमेरिकीहरूको जोश घट्न थालेको छ ।

रुसको विजयले अमेरिकाको एकध्रुवीय प्रभुत्वलाई विधिवत अन्त्येष्टि गरिदिएको छ । रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले गत साता यसको घोषणा नै गरिसकेका छन् । रुसलाई युद्धमा हराएर आफ्नो प्रभुत्वप्रति नतमस्तक बनाउने अमेरिकी सपना चकनाचुर भएको छ । 

यस घटनापछि रुसको भूराजनीतिक प्राथमकितामा युरेसिया क्षेत्र पर्ने सुनिश्चित रहेको फुलर लेख्छन् । हुन पनि युरोपप्रति रुसको केही मायाममता थियो भने त्यो पनि युक्रेन युद्धले ध्वस्त पारेको छ । 

अब आफ्नो आर्थिक भविष्य आन्ध्र नभई प्रशान्त महासागरमा नै भएको रुसी अभिजातहरूले बुझिसकेका छन् । उनीहरूले चीनसँगको सम्बन्ध थप मजबूत बनाएर अमेरिकालाई संसारभरि एकपक्षीय सैन्य तथा आर्थिक हस्तक्षेप गर्नबाट रोक्नेछन् । 

अमेरिकी प्रभुत्वको दह्रो स्रोतका रूपमा रहेको डलरको दबदबालाई परास्त गर्न उनीहरूको साझेदारी कायम रहनेछ । अमेरिकालाई युरेसिया क्षेत्रमा लडाइँ गर्न अमेरिका र चीनले मिलेर रोकेछन् भने अमेरिकी प्रभुत्वको अर्को स्रोत हतियार व्यापारलाई पनि धक्का लाग्नेछ । 

एघार दिनअघि सिरिया र इराकको सीमामा रहेको अल–तन्फ शहरमा अमेरिकी अड्डामा बसेका आतंकवादी समूहहरूका विरुद्ध रुसका लडाकू विमानले गरेको कारवाहीबाट वाशिङटनलाई मस्कोले दह्रो सन्देश दिएको हुन सक्छ ।

त्यसैले सेभेरोडोनेत्स्क शहरमा रुसी नियन्त्रण र सम्पूर्ण डोनेत्स्क क्षेत्रमा हुन लागेको युक्रेनको लज्जास्पद पराजयले विश्व व्यवस्था परिवर्तनको झलक दिएको भन्न सकिन्छ । युक्रेनमार्फत रुससँग छद्मयुद्ध गरेको अमेरिकालाई यो हार पचाउन निकै गाह्रो पर्नेछ ।

TATA Below
NLIC
साउन २२, २०७९

चीनको चेतावनीलाई बेवास्ता गर्दै अमेरिकी संसद्की सभामुख न्यान्सी पलोसीले ताइवान भ्रमण गरेपछि आक्रोशित चीनले ताइवान क्षेत्र नजिक सैन्य अभ्यास जारी राखेको छ ।  आइतवार (७ अगस्ट) सम्म भएको अभ्यास अब नियम...

साउन २५, २०७९

युक्रेनी भूमिमा रुसविरुद्ध छद्मयुद्ध चलाइरहेको अमेरिकाले सँगसँगै ताइवानमा चीनविरुद्ध छद्मयुद्ध शुरू गर्न खोजेको छ । विश्लेषकहरू अमेरिका यसरी एकैपटक दुईवटा मोर्चामा लड्न सक्षम छ कि छैन भनी बहस गरिरहेका छन् ।&nbs...

साउन २४, २०७९

आगामी मंसिर ४ गते हुने आम चुनावमा तालमेल गर्ने निर्णय गरेको सत्तारूढ ५ दलीय गठबन्धनले सिट बाँडफाँटबारे औपचारिक छलफल थालेको छ । सिट बाँडफाँट गर्न गठबन्धनले कार्यदल बनाएको छ । चुनावी तालमेलको सैद्धान्तिक स...

साउन २६, २०७९

अमेरिकाको फौजदारी अनुसन्धान संस्था एफबीआईले पूर्वराष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको मार–ए–लागो नामक महलमा छापा मारेर खानतलासी गरेपछि अमेरिकामा गृहयुद्ध शब्द चर्चामा आएको छ ।  राष्ट्रपति कार्यकालको अन्...

साउन २४, २०७९

विगत केही समययता युक्रेनका विषयमा पश्चिमा सञ्चारमाध्यमहरूमा आएका सामग्री हेर्दा भोलोदीमीर जेलेन्स्कीलाई पश्चिमले परित्याग गर्न खोजेको संकेत पाइन्छ ।  एम्नेस्टी इन्टरनेसनल नामक मानवअधिकारवादी संस्थाले पाँच ...

साउन २६, २०७९

नेपालको संसदीय इतिहासमा विजयकुमार गच्छदारको नाम र बदनाम दुवै छ । २०४८ सालपछिका सबै चुनावमा अविजित रहेका गच्छदार नेपालमा सबैभन्दा धेरै मन्त्री बन्ने नेता हुन् ।  ३० वर्षको अवधिमा गच्छदार पाँचपटक उपप्र...

३०० वर्षको इतिहासमा बेलायतका ५७ प्रधानमन्त्री– वालपोलदेखि जोनसनसम्म

३०० वर्षको इतिहासमा बेलायतका ५७ प्रधानमन्त्री– वालपोलदेखि जोनसनसम्म

साउन २६, २०७९

बेलायतको आधुनिक राजनीतिक इतिहासमा धेरै नेताहरू लामो समयसम्म प्रधानमन्त्री वा पार्टीको नेता भएको देखिँदैन । सत्तापक्ष मात्रै होइन, कुनै पनि पार्टीको प्रमुखबाट एकपटक हटेपछि वा असफल भएपछि पुनः त्यहीँ पदका लागि उ...

अत्यावश्यक ६ सुधार जसले न्यूनीकरण गर्नसक्छ सहकारीमा व्याप्त विकृति

अत्यावश्यक ६ सुधार जसले न्यूनीकरण गर्नसक्छ सहकारीमा व्याप्त विकृति

साउन २३, २०७९

नेपालको आर्थिक विकासमा सार्वजनिक, निजी र सहकारी ३ खम्बे नीतिलाई अवलम्बन गरिएको छ । संविधानमा समाजवादको परिकल्पनासहित सार्वजनिक, निजी र सहकारी क्षेत्रको प्रवर्द्धन गरी तीब्र दीगो आर्थिक विकासको मार्गनिर्देशन भएको ...

'कुकुर्नी कमिनीको बकपत्र'

'कुकुर्नी कमिनीको बकपत्र'

साउन २२, २०७९

थुक्क कुकुर्नी भनेर कडा स्वभावका आमाहरूले आफ्ना छोरीलाई गाली गर्दा 'त्यसो नभन्नु न यार' भनेर मैले धेरैपटक खिन्नता प्रकट गरेको छु । तर, मलाई पनि आमाले यदाकदा कुकुर भनेर सम्बोधन गर्नुभएको छ । धन्न पण्डित ...

ad
x