×

X
Nic Asia
Khukuri

कांग्रेस विवाद

कांग्रेसमा बढ्दो कलह : झण्डै तीन दशकपछि ३६ – ७४ समूहको झल्को !

काठमाडाैं | असोज ११, २०७९

NTC
Argakhanchi Cement
Premier Steels
TVS INSIDE

आगामी चुनावको टिकट बाँडफाँटको विषयलाई लिएर सत्ताको नेतृत्व गरिरहेको दल नेपाली कांग्रेसमा कलह शुरू भएको छ । 

LAxmi BAnk
nabil BANK inside

कांग्रेसको संस्थापन समूहले हेपाहा प्रवृत्ति देखाएको भन्दै संस्थापन इतरपक्ष आन्दोलनमै उत्रिएको छ । भदौ ३ गते निर्वाचन आयोगमा बुझाएको समानुपातिक उम्मेदवारको बन्दसूचीमा शेखर कोइराला पक्षका नेताहरू असाध्यै थोरै समेटिएपछि उनी पक्षका नेताहरू संस्थापनसँग थप रुष्ट बनेका छन् । 


Advertisment
RMC TANSEN
cg elex island
NIC ISLAND BOX

पार्टीमा देउवाको कार्यशैलीको सुधार, अवसरको समान वितरण र न्यायको पक्षमा कोइराला पक्षले सशक्त दबाब सिर्जना गरिरहेको छ । मंसिर ४ को चुनावमा सकेसम्म कांग्रेसले सबै निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवारी दिएर एकल प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्ने पक्षमा कोइराला समूह छ । तर, कांग्रेसको संस्थापन पक्ष यसमा सहमत छैन । गठबन्धनमा रहेका दलहरूलाई कांग्रेसले छाड्नासाथ वामपन्थीहरूको चुनावी समीकरण बन्ने र २०७४ कै निर्वाचनको जस्तो अवस्था आउने डरमा देउवा पक्ष छ । सत्तारूढ गठबन्धनभित्र सीट बाँडफाँटको विषय गिजोलिइरहेका बेला कांग्रेसभित्र विग्रह शुरू भएको हो । 

प्रतिनिधिसभाको १६५ निर्वाचन क्षेत्र र ७ वटा प्रदेशको ३३० निर्वाचन क्षेत्रमा सीट बाँडफाँटको बहसले हरेक दिन बालुवाटार गर्माउने गरेको छ । शुरूदेखि नै सीट बाँडफाँट सहमतिमा पुग्न नसक्नुको मुख्य कारण कांग्रेस रहेको गठबन्धनका अरू दलका शीर्ष नेताले सार्वजनिकरूपमा बताउँदै आएका थिए । 


Advertisment
Saurya island

शुरूमा कांग्रेसले न्यूनतम १०० सीट आफूलाई चाहिने दाबी गरेको थियो । अहिले कांग्रेसका नेताहरू त्यो दाबीबाट ओर्लिएका छन् । तर, अन्य दलको दाबी पनि अस्वाभाविक भएका कारण गठबन्धन निर्णयमा पुग्न सकिरहेको छैन ।

कांग्रेसभित्रको गुटगत प्रतिस्पर्धाले पनि गठबन्धनलाई निर्णयमा पुग्न अप्ठ्यारो परिरहेको गठबन्धनमा रहेका अरू दलका नेताहरू बताउँछन् । 

Vianet communication
IME BANK INNEWS

कांग्रेसमा दुईवटा समूहलाई मिलाउनुपर्ने भएकाले पनि सकेसम्म धेरै सीट आफ्नो पक्षमा राख्न कांग्रेसका नेताहरूले पहल गरिरहेका छन् । 

कांग्रेसभित्रको यो चुनावी झगडाको असर चुनावी तालमेल गर्ने निर्णय गरेका गठबन्धनका दलहरूमा पर्ने निश्चित छ । कांग्रेसभित्र टिकट वितरणको विषयले उग्ररूप लिएको अवस्थामा गठबन्धनमा रहेका दलहरूले पनि कांग्रेसको संस्थापनइतर समूहको सहयोग नपाउन सक्छन् । कांग्रेसको मत थपथाप हुँदा चुनाव जित्ने हिसाब किताब गरेर उम्मेदवार भएका गठबन्धनका नेताहरूलाई त्यसले प्रत्यक्ष असर पर्न सक्छ । त्यसो हुँदा, गठबन्धनमा रहेका दलहरूले पाएको सीटमा जीत हासिल गर्न पनि कांग्रेसभित्रको अन्तरकलह साम्य पार्नुपर्ने चुनौती थपिएको छ । 

कांग्रेसका महामन्त्री गगन थापा गठबन्धनको सीट बाँडफाँट कार्यदलको सदस्य छन् । उनी शीर्ष तहका नेताहरूको बैठकमा पनि सहभागी हुँदै आएका छन् । कांग्रेसमा संस्थापन इतर खेमामा रहेका थापा पार्टीमा आफ्नो समूहलाई सकेसम्म धेरै ठाउँमा समेट्न चाहन्छन् । त्यसैका लागि पनि उनले शुरूमा कांग्रेसलाई न्यूनतम् १०० सीट चाहिने दाबी गरेका थिए । 

कांग्रेसको १४ औं महाधिवेशनमा दोस्रो चरणमा सभापतिमा प्रतिस्पर्धा गरेका शेखर कोइराला र पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवा पक्ष पार्टीमा आमनेसामने छ । देउवा कोइराला खेमालाई सकेसम्म बाइपास गरेर अघि बढ्न चाहन्छन् । कोइराला पक्षले त्यसको सशक्त विरोध गर्दै आएको छ ।

गठबन्धनभित्र सीट बाँडफाँटका क्रममा कोइराला पक्षका नेताहरूको निर्वाचन क्षेत्र अन्य पार्टीका नेताहरूलाई छाड्न संस्थापन पक्ष लचक भएपछि सशंकित भएको कोइराला पक्ष समानुपातिकतर्फका उम्मेदवारको बन्दसूची निर्वाचन आयोगमा बुझाएपछि झन् बिच्किएको छ ।

समानुपातिकतर्फका उम्मेदवारको बन्दसूचीमा सभापति शेरबहादुर देउवा पक्षले मनोमानी गरेपछि शेखर पक्षका नेताहरू बिच्किएका हुन् । उनीहरूले समानुपातिक सूची सच्याउन माग गरेका छन् । निर्वाचन आयोगले असोज १६ गतेसम्म बन्द सूची सच्याउने समय दिएको छ ।

बन्दसूची सच्याउन शेखर पक्षका नेताहरूले गत शनिवार काठमाडौंको अनुपम फूडल्याण्डमा खबरदारी सभा आयोजना गरेका थिए । सोमबार पनि उनीहरूले असन्तुष्टहरूको भेलालाई निरन्तरता दिएका छन् । 

त्यति मात्रै होइन, बन्द सूची सच्याउन दबाब दिनका लागि उनीहरूले पार्टी कार्यालयमा धर्ना शुरू गरेका छन् । 

तोकिएको समयमा बन्दसूची नसच्याए विरोधलाई थप कडा बनाउने उनीहरूले घोषणा गरेका छन् । तर, कडा विरोधको स्वरूप कस्तो हुने भन्ने चाहिँ सार्वजनिक गरेका छैनन् । 

नेता डा. शेखर कोइराला र उनी पक्षका पार्टी पदाधिकारी सहभागी नभएको खबरदारी सभामा संस्थापन इतर खेमाका केन्द्रीय सदस्य, भ्रातृ संस्थाका पदाधिकारी तथा पूर्व पदाधिकारी र आगामी चुनावमा टिकटको दाबेदारी गरिरहेका नेताहरूको सहभागिता थियो । 

उक्त समूहका नेता शेखर कोइराला, उक्त समूहबाट पार्टी पदाधिकारीमा निर्वाचित नेताहरू भने त्यस्ता भेला र विरोधका कार्यक्रममा सहभागी भएका छैनन् । 

विरोध सभामा सहभागी हुँदै आएका नेता गुरूराज घिमिरेले संस्थापनइतर पक्षलाई पार्टीमा ४० प्रतिशत हिस्सा चाहिने बताए । 

कांग्रेसको १४ औं महाधिवेशनमा सभापतिमा पराजित भएका शेखर कोइरालाले ४० प्रतिशत मत ल्याएका थिए । सोही आधारमा संस्थापन इतर खेमाले पार्टीमा ४० प्रतिशत हिस्सा दाबी गर्दै आएको छ ।

घिमिरेले भने, ‘समानुपातिकमा त देखाउन मिल्ने मान्छे राख्नुस् । अहिले प्रदेश १ बाट राखेका मान्छे हामी नै चिन्दैनौं, यस्तो नाम राख्न कसले दियो अधिकार ?’ 

पार्टीमा न्यायोचितरूपमा टिकट वितरण हुनुपर्ने उनले बताए । ‘कार्यकर्तालाई न्यायोचित अवसर चाहिन्छ । ४० प्रतिशतभन्दा १ प्रतिशत कम पनि मञ्जुर छैन । अब हामी टुलुटुलु हेरेर बस्दैनौं’, घिमिरेले भने । 

कांग्रेसमा संस्थापन इतर समूह पार्टी नेतृत्वसँग मात्रै होइन सत्ता गठबन्धनमा रहेका दलहरूसँग पनि उत्तिकै आक्रोशित छ । अन्य दलहरूले गठबन्धनभित्र हिसाब मिलाउँदैमा कांग्रेसका कार्यकर्ताले गठबन्धनका दललाई भोट नहाल्ने संस्थापन इतर पक्षको भनाई छ । 

‘हाम्रो सभापतिलाई मात्र होइन प्रचण्डजी र माधव नेपालजीहरूलाई पनि भन्न चाहन्छु हामी आक्रोशको चरणमा छौं । यसपछि विद्रोह हुनसक्छ । बालुवाटारमा बसेर हिसाब मिलाउँदैमा, सन्देश पठाउँदैमा, घण्टौं बैठक गर्दैमा मागे जति सीट पाइँदैन र पाएजति सीट जितिँदैन’, घिमिरेले भने ।

कांग्रेसभित्रको आन्तरिक आयाम नमिलेसम्म टाउको जोडेर जित्ने सोचेको भए गठबन्धनका दलहरूले बेलैमा ध्यान दिनुपर्ने उनले बताए । 

अहिले कांग्रेसमा देखिएको परस्पर विरोधी समूहले त्यही ३६ र ७२ नामको समूहको झल्को दिएको छ ।  कांग्रेसको केन्द्रीय समितिमा देउवा पक्ष हावी छ । संस्थापन इतरको नेतृत्व गरिरहेको कोइराला खेमा केन्द्रीय समितिमा कमजोर छ । पार्टीमा देउवाले जे चाहन्छन्, त्यही निर्णय हुने अवस्था छ । सोही कारण देउवा पेलेरै अघि बढिरहेका छन् ।

घिमिरेको जस्तै आक्रोश अर्का नेता जगदिश्वरनरसिंह केसीको पनि छ । उनी नुवाकोट कांग्रेसका पूर्वसभापति पनि हुन् । कांग्रेसले निर्वाचन आयोगमा बुझाएको समानुपातिक सूची सच्चिनुपर्ने र नसच्चिने हो भने आफूहरूले नयाँ बाटो अपनाउने उनले बताए । तर, त्यस्तो नयाँ बाटो स्पष्ट खाका भने उनले दिएका छैनन् । ‘समानुपातिक सूची सच्चिएन भने नयाँ बाटोका लागि साथीहरूलाई तयार रहनुस् भनेका छौं’, केसीले भने । 

तरुण दलका पूर्वमहासचिव भूपेन्द्रजंग शाहीले संस्थापन पक्षले समानुपातिकतर्फको उम्मेदवार छनोटमा एकलौटी गरेको आरोप लगाए । ‘समानुपातिक तर्फको नाममा एकलौटी गरिएको छ । केन्द्रीय सदस्यमा देउवालाई बहुमत छ । केन्द्रीय सदस्यमा बहुमत पुगेर मात्र चुनावमा बहुमत आउँछ ? मत दिने त जनताले होला नि,’ उनले भने ।

समानुपातिकतर्फको उम्मेदवारी छनौटमा पेलिएको शेखर पक्षका नेताहरूलाई प्रत्यक्षतर्फको उम्मेदवारी छनौटमा पनि यसैगरी थिचोमिचोमा पार्ने डर छ ।

खबरदारी सभामा देशभर टिकटका आकांक्षी रहेका कोइराला पक्षका नेताहरूको सहभागिता देखिएको छ ।

यसले पनि प्रत्यक्षतर्फको उम्मेदवार चयन र टिकट वितरणमा दबाब सिर्जना गर्न अहिल्यैबाट खबरदारीमा उनीहरू लागेको बुझिन्छ ।

कांग्रेसका देखिएको यो समूहगत झगडा कांग्रेसका लागि नयाँ भने होइन । अहिलेको झगडाले कांग्रेसमा पुरानो ३६ र *७४ को समूहलाई सम्झाइदिएको छ । 

२०५१ को उपचुनावमा तत्कालिन पार्टी सभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईले चुनाव हारेका थिए । २०४८ को चुनावमा भट्टराईले काठमाडौं क्षेत्र नम्बर– १ मा एमालेका तत्कालीन महासचिव मदन भण्डारीसँग चुनाव हारेका थिए । २०५० जेठमा भएको दुर्घटनामा मदन भण्डारीको निधन भयो । 

२०५१ मा उपचुनाव भयो । उक्त चुनावमा पनि कांग्रेसबाट भट्टराई नै उम्मेदवार भएका थिए । एमालेले भने मदनपत्नी विद्यादेवी भण्डारीलाई उम्मेदवार बनाएको थियो । 

उपचुनावमा कांग्रेसबाट भट्टराई नै उम्मेदवार भएको कुरा त्यसबेला प्रधानमन्त्री रहेका कांग्रेसका अर्का नेता गिरिजाप्रसाद कोइरालालाई त्यसबेला मन नपरेको कांग्रेसका नेताहरू बताउँछन् । त्

यसबेला पार्टीमा गिरिजाप्रसाद र गणेशमान सिंहको मनोमालिन्य चर्को थियो । त्यसको अभिव्यक्ति उपनिर्वाचनमा प्रकट भयो । भट्टराईले भण्डारीसँग फेरि चुनाव हारे । 

चुनावका बेला तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाका समर्थकहरू खुला रूपमा पार्टी सभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईको विरोधमा हिँडेको कांग्रेस नेताहरू स्मरण गर्छन् । 

कांग्रेसीहरूले उपचुनावमा अन्तर्घात गरेर आफ्नै उम्मेदवारलाई हराएका थिए भने कांग्रेसमा अन्तर्घातको त्यस्तो प्रयोग अहिले पनि हटेको छैन् ।

उपचुनावको त्यो प्रकरणले कांग्रेसभित्र ३६ र ७४ (११० सांसदमध्ये) को नामले दुई समूह बनेका थिए । त्यो परस्पर विरोधी समूहले कांग्रेसलाई लामो समय गिजोलेको थियो । 

अहिले कांग्रेसमा देखिएको परस्पर विरोधी समूहले त्यही ३६ र ७४ नामको समूहको झल्को दिएको छ । 

कांग्रेसको केन्द्रीय समितिमा देउवा पक्ष हावी छ । संस्थापन इतरको नेतृत्व गरिरहेको कोइराला खेमा केन्द्रीय समितिमा कमजोर छ ।

पार्टीमा देउवाले जे चाहन्छन्, त्यही निर्णय हुने अवस्था छ । सोही कारण देउवा पेलेरै अघि बढिरहेका छन् ।

कांग्रेसको यो विवादको असर कस्तो पर्छ, त्यसको हिसाबकिताब भने चुनावपछि मात्र प्रस्ट हुनेछ ।

* ३६–७४ समूह हुनुपर्नेमा अन्यथा भएकोमा सच्याइएको छ ।

Maruti inside
Mega
NLIC
TATA Below
ncc inside
मंसिर १३, २०७९

रुस–युक्रेन द्वन्द्व लम्बिँदै जाँदा पश्चिमाहरूबीच आफैं चिरा पर्न लागेको देखिन्छ ।  आन्ध्र महासागरको वारि र पारि रहेका देशबीच विग्रहका संकेतहरू पाइन थालेका छन् । पोलिटिको पत्रिकाले बिहीवार (नोभेम्बर...

मंसिर ११, २०७९

'जय मधेशके मन्तर हेरा गेलै दैया गे, बीचेबाट पार्टीए फेरा गेलै दैया गे, साइकिलसे छ्त्ता ल'के गाछी पर जे चढलै, सूर्य दिस बढलै आ सेरा गेलै दैया गे, कोनो गेलै सम्धीमे ट कोनो दाजु-भौजीमे, कोनो एक...

मंसिर १२, २०७९

प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा मधेशमा नेकपा (माओवादी केन्द्र) पत्तासाफ भएको छ । मधेश प्रदेशको कुल ३२ सीटमध्ये पाँचदलीय सत्ता गठबन्धनबाट ६ सीटमा चुनाव लडेको माओवादीले एउटा सीट पनि जित्न सकेन । २०७४ सालको प्रतिनिधिसभा...

मंसिर १, २०७९

मंसिर ४ गते हुने प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनको धरातलीय यथार्थ बुझ्न र रिपोर्टिङका लागि सम्पादक विमल गौतम र मैले कार्तिक १८ गते काठमाडौंदेखि चितवन हुँदै सुदूरपश्चिम प्रदेशसम्मको यात्रा शुरू गरेका थियौं । ...

मंसिर ११, २०७९

प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको मतगणना अन्तिम चरणमा पुग्दै गर्दा अब सबैको चासो नयाँ सरकार कहिले र कस्तो बन्दैछ भन्नेमा छ । स्याङ्जा, दोलखा र बाजुराबाहेक प्रत्यक्षतर्फको मतगणना अन्तिम चरणमा पुगेको छ । समानुपातिकतर्फको मतगण...

मंसिर १२, २०७९

चीनमा कोरोना संक्रमण रोक्नका लागि लगाइएको कठोर बन्दाबन्दीको विरोध गर्दै अभूतपूर्व रूपमा प्रदर्शन भइरहेका छन् ।  कोभिडशून्य नीति अपनाउँदै चीन सरकारले कठोर बन्दाबन्दी लगाएको भए पनि कोरोना संक्रमण नघटेपछि ...

मधेशमा सीके राउतको उदय भयो भनिहाल्नु हतारो हुन्छ : सीके लाल [कुराकानी]

मधेशमा सीके राउतको उदय भयो भनिहाल्नु हतारो हुन्छ : सीके लाल [कुराकानी]

मंसिर ९, २०७९

मधेश आन्दोलनबाट उदाएका राजनीतिक दलहरूको अहिले भएको हार स्वाभाविक नै हो । केही दिनपछि मान्छेमा वितृष्णा आउनु स्वाभाविक नै हो । मधेश आन्दोलनको आक्रोश मत्थर भएको छ । सबै आ-आफ्नै कामधन्दामा लागेका छन् । नुन, तेल,...

जनताको बीचमा रहेर काम गरेकाले मैले चुनाव जित्ने निश्चित छ– परशुराम बस्नेत [कुराकानी]

जनताको बीचमा रहेर काम गरेकाले मैले चुनाव जित्ने निश्चित छ– परशुराम बस्नेत [कुराकानी]

मंसिर १, २०७९

परशुराम बस्नेत प्रदेशसभा सदस्य उम्मेदवार, मोरङ, क्षेत्र नम्बर ६ (ख) म निर्वाचनमा उम्मेदवारी दर्तापछि विभिन्न अभियानमा सहभागी हुनका लागि बिहान ५ बजे उठ्छु । व्यस्तता बढी हुने भएकाले प्रायःजसो राति १ बजे सुत्छु ...

रुपन्देहीका सपनालाई विपनामा बदल्ने नेता विष्णु पौडेल

रुपन्देहीका सपनालाई विपनामा बदल्ने नेता विष्णु पौडेल

कात्तिक ३०, २०७९

डी.आर. घिमिरे पुराना बेठीक नयाँ ठीक भन्ने भाष्य अहिले नेपाली राजनीतिमा खडा गरिएको छ । निर्वाचनका सन्दर्भमा यो कति ठीक हो भन्ने समीक्षा गर्न पाँच वर्ष कुर्नुपर्ने अवस्था छ । तथापि फोहोर बनेको राजनीतिलाई...

ad
x