टिकटक, युट्युब र फेसबुकलगायत सामाजिक सञ्जालहरूमा भाइरल भएका भिडियोहरूले अर्जेन्टिनामा एट्लान्टिक महासागर रातारात अचानक सुकेको दाबी गर्दै विश्वभर त्रास फैलाएका छन्। यी भिडियोहरूमा बालुवाको विशाल फाँट, अलपत्र परेका डुङ्गाहरू र पानीबाट बाहिर निस्किएको एक रहस्यमय नयाँ टापु देखाइएको छ। यस्ता पोस्टहरूको क्याप्शनमा वैश्विक विपद् वा प्रलयकारी घटनाहरूको चेतावनी दिइएको छ।

के साच्चै समुद्र सुकेकै हो त ?

सार्वजनिक उपलब्ध जानकारी अनुसार यो दाबी आंशिक रूपमा सत्य हो । पानी पछाडि हटेको भिडियो फुटेज वास्तविक हो, तर समुद्र स्थायी रूपमा सुकेको वा पृथ्वीभित्र गायब भएको भन्ने दाबीहरू पूर्णतया गलत हुन् । स्क्याम एडभाइजरको फ्याक्ट चेकअनुसार यो कुनै विपद् नभई मौसमी शक्तिका कारण भएको एक अस्थायी र प्राकृतिक घटना हो।

भाइरल भएका भिडियोहरू अर्जेन्टिनाको ब्युनोस आयर्स प्रान्तस्थित एक प्रमुख समुद्र किनारको सहर मार् डेल प्लाटाको किनारमा खिचिएका हुन्।

केही घण्टाको अन्तरालमा त्यहाँको पानी किनारबाट नाटकीय रूपमा पछाडि हटेको थियो। अर्जेन्टिनाको प्रतिष्ठित राष्ट्रिय समाचारपत्र ‘ला नासियन’ले उल्लेख गरे अनुसार, पानीको सतहमा आएको यो अचानकको गिरावटका कारण 'रेस्टिंगा डेल फारो' नामक एक विशाल र स्थायी पानीमुनिको चट्टानी संरचना बाहिर देखिएको थियो, जुन सामान्यतया सधैं छालमुनि लुकेको हुन्छ।

यो प्लेटफर्म सामान्यतया पानीमुनि रहने हुनाले यसरी अचानक देखिँदा पर्यटकहरूले यसलाई नयाँ टापु ठानेका थिए। यद्यपि, नियमित ज्वारभाटाको एक चक्रभित्रै समुद्रको पानी पूर्ण रूपमा आफ्नो साविकको तहमा फर्किएको थियो।

समुद्र किन पछाडि हट्यो?
समुद्र विज्ञानका सिद्धान्त र स्थानीय समुद्री विश्लेषणहरूका अनुसार, यस प्रकारका नाटकीय तटीय ह्रासहरू प्राकृतिक बलहरूको अस्थायी संयोजनका कारण हुने गर्दछन् ।

स्थानीय समुद्री आउटलेट ‘पेस्कारे’का अनुसार, जब निरन्तर र तीव्र हावा किनारबाट समुद्रतर्फ जोडले बहन्छ, तब यसले भित्ताको रूपमा काम गर्दै सतहको पानीलाई किनारबाट बाहिर धकेल्छ र पानीको सतह घटाउन मद्दत गर्छ।

वायुमण्डलीय चापमा आउने गम्भीर परिवर्तनले तटीय पानीलाई बाहिरतिर धकेल्दै क्षेत्रीय समुद्रको सतहलाई अस्थायी रूपमा विकृत गर्न सक्छ।

यो गम्भीर मौसमी अवस्था सिधै एक प्राकृतिक न्यून ज्वारभाटा चक्रसँग मेल खाएको थियो, जसले भिजुअल प्रभावलाई अझ नाटकीय बनायो।

जब मौसमले यसरी पानीलाई किनारबाट टाढा धकेल्छ, वैज्ञानिकहरू यसलाई ‘विन्ड सेटडाउन’ वा ‘मौसमसम्बन्धी न्यून ज्वारभाटा’ भन्छन्। यो आँधीबेहरीका बेला हावाले समुद्रको पानीलाई जमिनतिर धकेल्ने प्रक्रियाको ठ्याक्कै उल्टो हो।

के यो सुनामीको संकेत हो?
जब समुद्रको पानी तीव्र गतिमा पछाडि हट्छ, तब धेरै मानिसहरू स्वाभाविक रूपमा आसन्न सुनामीको डरले त्रसित हुन्छन्। तर, सुनामीहरू पानीमुनिका भूकम्प वा पहिरोका कारण उत्पन्न हुन्छन्, जसले विनाशकारी छाल ल्याउनुअघि केही मिनेटमै पानीलाई पछाडि तान्छ।

मार् डेल प्लाटाको यो घटना भने हावा र मौसमका कारण केही घण्टाभित्रै घटेको थियो र यसमा कुनै पनि किसिमको सुनामीको जोखिम थिएन। यस्तै प्रकृतिका मौसमी घटनाहरू विश्वका अन्य भागहरूमा पनि हुने गरेका छन्, जस्तै ठूला आँधीबेहरीका बेला उथला खाडीहरूबाट पानी पूर्ण रूपमा बाहिरिने गर्दछ।

के अर्जेन्टिनाको समुद्र रातारात अचानक सुकेको हो?
अर्जेन्टिनाको समुद्र स्थायी रूपमा सुकेको वा गायब भएको होइन, पृथ्वी पनि फाटेको छैन र यो कुनै वैश्विक विपद्को संकेत पनि होइन। 

तीव्र मौसमका कारण केही घण्टाका लागि किनारको पानी अस्थायी रूपमा पछाडि हटेर बालुवायुक्त समुद्रको पिँध देखिएको भए पनि यो एक छोटो अवधिको घटना थियो जुन सोही दिन आफैँ सामान्य अवस्थामा फर्कियो।